Postępowanie administracyjne
to proces rozstrzygania przez organy administracyjne konkretnych spraw z
zakresu materialnego prawa administracyjnego i podejmowanie decyzji zgodnych z
normami tego prawa w ściśle określonym trybie i przy zachowaniu wymaganej
prawem formy.
Postępowanie
administracyjne to zespół norm prawnych regulujących czynności:
1) przed
organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów
sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej,
2)
przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są
one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw
określonych w punkcie 1,
3)
w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek
samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej,
4)
w sprawach wydawania zaświadczeń,
5)
w sprawach skarg i wniosków przed organami państwowymi, organami
jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych,
6)
w zakresie egzekwowania indywidualnych obowiązków
administracyjno-prawnych, gdy zobowiązany do tego podmiot owych obowiązków nie
wykonuje dobrowolnie (dot. postępowania egzekucyjnego).
Celem postępowania
administracyjnego jest doprowadzenie do powstania, ustania lub zmiany stosunku
administracyjno-prawnego.
Wyróżniamy
dwa tryby postępowania administracyjnego:
1) postępowanie ogólne
regulowane kpa i dotyczące spraw typowych dla administracji publicznej,
2) postępowanie szczególne
przewidziane dla niektórych specjalnych dziedzin administracji odnoszące się do
wyodrębnionych spraw wymagających specjalnego, odrębnego trybu, np.:
·
postępowanie podatkowe regulowane ustawą Ordynacja podatkowa,
· postępowanie
egzekucyjne regulowane ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
3. Zasady ogólne postępowania administracyjnego:
1)
zasada
praworządności – zgodnie z którą organy administracji publicznej działają
na podstawie prawa i w jego granicach. Działanie na podstawie prawa oznacza
obowiązek stosowania w sprawach indywidualnych przepisów prawa materialnego
oraz przepisów postępowania adm., oznacza prawidłowe ustalanie obowiązującego
stanu prawnego spraw, poprawnej wykładni przepisów przy rozstrzyganiu o
obowiązkach i uprawnieniach (decyzja daje nam obowiązek lub uprawnienie)
Działanie na podstawie prawa w
postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy:
a) ustalenie
przez organ administracji publicznej zdolności prawnej ( właściwości) do
prowadzenia postępowania w danej sprawie,
b) zastosowanie
przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i
rozstrzygnięciu sprawy
Sankcją za naruszenie przez organ
administracji publicznej zasady praworządności jest nieważność wydanego
rozstrzygnięcia w formie postanowienia lub decyzji.
2) zasada prawdy obiektywnej – zgodnie z
którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie niezbędne kroki do
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na
względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Z zasady tej wynika obowiązek
organu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z
określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać
podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa.
Zasada ta nakłada na organ adm.
obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu
faktycznego sprawy. Przepisy KPA nie przewidują obowiązku strony wskazania
dowodów do rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw.
